Latarnia Morska

Latarnia morska w Kołobrzegu to nie tylko symbol nawigacji, ale także świadek burzliwej historii tego nadmorskiego miasta. Od pierwszych świateł nawigacyjnych w XVII wieku, przez rolę obronną Fortu Ujście, aż po obecną atrakcję turystyczną. Przekonaj się, jak latarnia przetrwała wojny, bieg historii i stała się jedną z najważniejszych atrakcji turystycznych Kołobrzegu.

Fort Ujście - Twierdza Kołobrzeg

Fort Ujście to element Twierdzy Kołobrzeg, ważnego punktu obronnego. Pierwsze umocnienia w miejscu dzisiejszej latarni powstały w 1627 roku podczas wojny trzydziestoletniej (1618-1648). W 1627 roku, w trakcie wojny, cesarscy żołnierze zbudowali tu blokhauz, czyli drewniano-ziemny schron bojowy, mający chronić wejście do portu Kołobrzeg. Blokhauz został jednak zniszczony przez sztorm w 1709 roku. Zastąpiono go szańcem, czyli nowoczesnym w tamtym czasie umocnieniem ziemnym. Wojna siedmioletnia (1756-1763) pokazała jednak, że umocnienia te były niewystarczające, dlatego w latach 1770-1774 zbudowano w tym miejscu fort na wzór francuskich fortyfikacji.

Fort Ujście to trzykondygnacyjna, okrągła budowla z cegły. Piwnice służyły jako magazyny, parter mieścił stanowiska bojowe, a na najwyższym piętrze znajdowała się artyleria. Fort był dodatkowo otoczony nasypem ziemnym i palisadą od strony morza, by jeszcze lepiej chronić wejście do portu.

Historia latarni morskiej w Kołobrzegu

Pierwsze nawigacyjne światło w Kołobrzegu pojawiło się w 1666 roku¹. Wówczas nie było jeszcze stałej latarni morskiej, a światło zapalano okazjonalnie na wieżyczce budynku zarządu portu, aby pomóc statkom bezpiecznie wpłynąć do portu. Było to prowizoryczne rozwiązanie, które z czasem przeniesiono na falochron, ale wciąż pełniło ono funkcję doraźną, bez trwałej konstrukcji latarni.

W drugiej połowie XIX wieku wprowadzono bardziej zaawansowaną technologię – lampę olejową z soczewką Fresnela, co znacznie poprawiło widoczność dla statków. Światło umieszczono na wysokości około 8 metrów nad poziomem morza, a jego zasięg wynosił około 6 mil morskich, co było znacznym usprawnieniem nawigacyjnym.

Przełomowy moment dla Kołobrzegu nastąpił w 1899 roku, kiedy zbudowano pierwszą nowoczesną latarnię morską na nasypie obok Fortu Ujście. Była to solidna konstrukcja, która miała wieżę o wysokości 25 metrów, a światło umieszczono na wysokości 14 metrów nad poziomem morza, z zasięgiem 8 mil morskich. Dziesięć lat później, w 1909 roku, latarnia została przebudowana – nowa, bardziej wytrzymała konstrukcja z cegły zastąpiła wcześniejszą, co pozwoliło zwiększyć zasięg światła do 12 mil morskich.

Niestety, w trakcie walk o Kołobrzeg w marcu 1945 Niemcy zniszczyli latarnię. W tym samym roku, już po zakończeniu II wojny światowej, nową latarnię wybudowano na trzykondygnacyjnej wieży Fortu Ujście, co stworzyło jednolitą budowlę, łączącą funkcję nawigacyjną z historyczną, obronną.

Latarnia morska w Kołobrzegu dziś

Dziś latarnia morska w Kołobrzegu to nie tylko punkt nawigacyjny, ale również popularna atrakcja turystyczna. Z tarasu widokowego można podziwiać widoki na Morze Bałtyckie i wejście do portu, a sama latarnia pełni funkcję pomnika historycznego miasta. Latarnia ma obecnie 26 metrów wysokości, a jej światło widoczne jest z odległości prawie 30 kilometrów. Latarnię zasila 20 żarówek o mocy 200 wat każda, które obracają się dwa razy na minutę. Dolna część latarni, będąca dawnym Fortem Ujście, przypomina o burzliwej przeszłości Kołobrzegu, który przez wieki służył jako twierdza obronna. Znajduje się tu również Muzeum minerałów oraz Muzeum modeli statków.

W 2024 roku latarnia przeszła pierwszy od ponad 40 lat remont, który obejmuje m.in. naprawę murów oporowych, bastionu oraz wieży, a także wymianę szyb, balustrad i posadzki na tarasie widokowym. Planowane jest również odnowienie elewacji oraz instalacja nowoczesnej iluminacji.

Taras widokowy na latarni morskiej w Kołobrzegu

Jedną z największych atrakcji latarni morskiej w Kołobrzegu jest jej taras widokowy, który codziennie przyciąga tłumy turystów. Z wysokości 26 metrów roztacza się doskonały widok na Morze Bałtyckie, plażę i port w Kołobrzegu. To idealne miejsce na podziwianie okolicy i robienie wyjątkowych zdjęć. Taras widokowy w sezonie letnim dostępny jest codziennie od godziny 10:00 aż do zachodu słońca, poza sezonem od 10:00 do 17:00. Ceny biletów wynoszą: 15 zł normalny i 10 zł ulgowy. Niezależnie od pory roku, taras widokowy cieszy się ogromną popularnością i jest obowiązkowym punktem każdej wizyty w Kołobrzegu.

Pomnik i skwer Komandora Stanisława Mieszkowskiego

Obok latarni morskiej w Kołobrzegu znajduje się pomnik Komandora Stanisława Mieszkowskiego, pierwszego polskiego kapitana portu w tym mieście. Jego pomnik nie bez powodu stoi w tym miejscu – Mieszkowski pełnił kluczową rolę w obronie wybrzeża w 1939 roku. Po wojnie, mimo zasług dla Polski, został niesłusznie oskarżony o szpiegostwo przez władze komunistyczne i w 1952 roku skazany na karę śmierci. Dopiero po latach, w 2013 roku, odnaleziono jego szczątki na powązkowskiej "Łączce" w Warszawie. Pomnik przedstawia komandora z lornetką w dłoni, zwróconego w stronę morza, co symbolizuje jego związek z marynarką i odpowiedzialność za bezpieczeństwo morskie Polski. To miejsce, pomiędzy latarnią a skwerem jego imienia, podkreśla jego rolę jako obrońcy wybrzeża i pierwszego polskiego kapitana portu Kołobrzeg po II wojnie światowej.