Pomnik Generała Józefa Hallera

Odkryj historię pomnika generała Józefa Hallera we Władysławowie - symbolu pamięci o odzyskaniu przez Polskę dostępu do morza. To miejsce, które przypomina o korzeniach miasta i roli generała Hallera w jego historii. Pomnik przyciąga wielbicieli historii, miejskich spacerów oraz wypoczynku wśród zieleni. Dowiedz się więcej o Błękitnej Armii, zaślubinach Polski z Bałtykiem i dziedzictwie Hallera, które do dziś żyje we Władysławowie.

Informacja o pomniku gen. Hallera

Pomnik generała Józefa Hallera we Władysławowie został odsłonięty w sierpniu 1995 roku na skwerze między ulicami Morską, Spokojną i Brzozową. Autorem pomnika jest rzeźbiarz Stanisław Szwechowicz, który ma na swoim koncie wiele prac o charakterze patriotycznym. Artysta przedstawił generała Hallera w mundurze galowym z falą Bałtyku u jego stóp. Pomnik wykonany jest z brązu i symbolizuje związki generała z morzem. Co roku przy pomniku odbywają się uroczystości, takie jak Narodowe Święto Niepodległości.

Z Francji na polskie Pomorze

od 1917 do 1920

Generał Józef Haller zorganizował Błękitną Armię we Francji (1917), której celem było wsparcie Ententy w końcowej fazie I wojny światowej i walka o niepodległość Polski. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę 11 listopada 1918 roku oraz Traktacie Wersalskim (1919 - 1920) który przyznał Polsce pas morza o szerokości 147 km, generał Haller powrócił z Błękitną Armią do Polski i od 1920 roku objął dowództwo regionu pomorskiego czego finałem było pokojowe przejęcie Pomorza oraz jego zaślubiny.¹

Platynowe pierścienie z Gdańska

10 luty 1920

Przed ceremonią Zaślubin Polski z morzem w Pucku, generał Haller udał się do Gdańska gdzie odbył spotkanie z polskimi gdańszczanami którzy ofiarowali Hallerowi dwa platynowe pierścienie.

Zaślubiny z morzem w Pucku 

10 luty 1920

Generał Józef Haller przybył do Pucka, gdzie dokonano symbolicznego aktu zaślubin Polski z Bałtykiem. Głównym punktem uroczystości była msza dziękczynna, a także poświęcenie polskiej bandery, która została podniesiona na maszcie jako znak objęcia przez Polską Marynarkę Wojenną wachty na Bałtyku. Generał Haller wyjął otrzymane w Gdańsku platynowe pierścienie, jeden włożył na palec a drugi wrzucił do morza jako znak Zaślubin z Morzem.

Zgodnie z kaszubskim zwyczajem "Król Kaszubów" Antoni Abraham na przywitanie w Pucku poczęstował generała tabaką, Haller zaśmiał się że taka ilość starczyłaby mu na tydzień. Nie wiemy jednak czy Abraham powiedział swój słynny wierszyk:

„Jeśli jesteś Polakiem i wierzysz w Boga, zażyj tabaki z tego roga. Jeśli nie wierzysz w Boga nie dotykaj tego roga, bo ci odpadnie ręka albo noga”.²

Informacja o tym spotkaniu dodaje dużo kolorytu do okresu Hallera na Pomorzu oraz jego relacji z mieszkańcami i nestorami kultury kaszubskiej.

Rejs "Gwiazdą Morza" z Wielkiej Wsi (Władysławowo) 

11 luty 1920

Dlaczego generał Haller dzień po uroczystości zaślubin Polski z morzem w Pucku przyjechał do Wielkiej Wsi? Wielka Wieś od zawsze miała strategiczne znaczenie na mapie Pomorza. Za czasów Władysława IV Wazy funkcjonowały tu fortyfikacje, które były kluczowe dla kontroli regionu. Dlatego generał Haller zdecydował się odwiedzić Wielką Wieś, aby kontynuować przejmowanie Pomorza. To wydarzenie miało miejsce dzień po uroczystości zaślubin Polski z morzem w Pucku.

Podczas tych odwiedzin generał Haller wypłynął w rejs kutrem “Gwiazda Morza”, którego szyprem był Jakub Myślisz. Ten rejs podkreślał znaczenie morza dla niepodleglej Polski. 

Kurort gen. Hallera czyli jak powstało Hallerowo

Podczas zaślubin Polski z morzem jeden z oficerów biorących udział w uroczystości Henryk Bagiński zakupił od Leona Torlińskiego 20 hektarów, ten obszar utworzył letnisko nadmorskie o nazwie „Wielka Wieś Hallerowo”.

Władysławowo, które rozwinęło się z osady rybackiej w małe turystyczne letnisko a następnie pełnoprawny kurort turystyczny, zawdzięcza swoją tożsamość generałowi Józefowi Hallerowi. Jego pomnik oraz willa są dziś świadectwem pamięci o tym wybitnym dowódcy.