Cmentarz I Kościółek Na Pęksowym Brzyzku

Ten najstarszy cmentarz w stolicy Tatr położony przy ulicy Kościeliskiej zawdzięcza swoją nazwę ofiarodawcy ziemi Jana Penksa. W gwarze góralskiej brzyzk lub inaczej brzezek oznacza urwisko nad potokiem. Zwany jest także starym cmentarzem lub Cmentarzem Zasłużonych. Powstał w połowie XIX wieku. Nie każdy zakopiańczyk mógł liczyć na pochówek na jego terenie. Aby dostąpić tego zaszczytu należało w jakiś sposób przysłużyć się miastu lub być członkiem rodu posiadającego już swój grobowiec. Na cmentarzu znajduje się około 500 nagrobków, a prawie każdy z nich jest osobnym dziełem sztuki ludowej wpisującej się w folklor Zakopanego.

Na Penksowym Brzysku pochowaniu zostali m. in. Kornel Makuszyński, Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Władysław Orkan, Władysław Hasiorsa, tu znajduje się symboliczny grób Witkacego oraz grób jego marki Marii, a także zasłużonych zakopiańczyków Tytusa Chałubińskiego, Jana Krzeptowskiego "Sabały", grobowiec rodziny Chramców oraz mogiła księdza Józefa Stolarczyka.

Przed Cmentarzem znajduje się kościół pod wezwaniem Matki Boskiej Częstochowskiej - najstarszy drewniany kościół w Zakopanem.