Szałasy pasterskie na polanie Podokólne

Ludność wołoska, która stanowiła ważny aspekt dla Jurgowa, zaszczepiła pozostałym mieszkańcom tradycję wypasania zwierząt na obrzeżach lasów z wykorzystaniem szałasów, które w ciepłym okresie roku stanowiły tymczasową siedzibę pasterzy.

Szałasy rozsiane były po tatrzańskich polanach i pełniły funkcje współczesnych zabudowań mieszkalno-gospodarskich. Wolny wypas bydła i owiec nie przetrwał jednak próby czasu i wszystkie szałasy musiały zostać przeniesione na jedną polanę, która zyskała sobie przydomek wsi letniej. Na zimę wracało się z całym inwentarzem do położonej w dolinie wioski. Kiedy na wiosnę znikały śniegi, miejscowi przepędzali swoje zwierzęta do oddalonych o kilka kilometrów szałasów i albo sami je tam wypasali, albo zatrudniali do tego parobków. W okresie pełnego rozkwitu wsi przy szałasach było nawet kilkaset sztuk bydła. Chociaż aż do początku lat ’90 minionego wieku najwytrwalsi górale wciąż korzystali z szałasów, dziś nie mają one większego znaczenia dla rodowitych mieszkańców. Czasami przechowuje się w nich jeszcze siano. Ich obecny wygląd nie jest specjalnie zachwycający i większość z nich wymaga natychmiastowego remontu. Jest to jednak własność prywatna i ich właściciele niechętnie podchodzą do perspektywy inwestowania w nią. Niektórzy nie widzą takiej potrzeby, ponieważ szałasy mają dla nich co najwyżej wartość sentymentalną. Inni nie mogą sobie pozwolić na inwestycję, którą mógłby zaakceptować konserwator zabytków i w ten sposób skazują szałasy na ruinę.