Zabytkowa Chata Rybacka znajduje się w najstarszej części Jastarni, przy ulicy Rynkowej 10. Otoczona historyczną zabudową, oddaje ducha dawnych czasów. Jest to wyjątkowa atrakcja turystyczna i jeden z nielicznych przykładów tradycyjnego budownictwa kaszubskiego na Półwyspie Helskim. Dodatkowego uroku temu obiektowi dodaje fakt, że został zbudowany z drewna pochodzącego z rozbitych statków, które morze wyrzuciło na brzeg.

Chata Rybacka z 1881 roku: Żywe Muzeum Kaszubskiej Kultury w Jastarni

Chata Rybacka to wyjątkowy przykład kaszubskiej architektury, która jako jedna z nielicznych przetrwała próbę czasu. Aby w pełni cieszyć się jej urokiem, polecamy odwiedzić to miejsce w czasie majówki. Wówczas Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie organizuje wokół chaty życie jak sprzed 100 lat. Będziecie mogli podziwiać kaszubską kulturę, rybaków pracujących w maszoperii, kobiety w tradycyjnych strojach wykonujące rękodzieło i prace domowe, a także skosztować niezastąpionej regionalnej kuchni. Dzięki pasji i zaangażowaniu Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, Chata Rybacka tętni życiem!

Historia Chaty Rybackiej "Tubówë chëczë"

Chata rybacka w Jastarni, zbudowana w 1881 roku, przez mieszkańców nazywana Tubówë chëczë. Od końca XIX do połowy XX wieku zamieszkiwało ją małżeństwo Marianna i Józef Kohnke wraz z dziećmi. Józef, znany jako "Tuba", zyskał ten przydomek ze względu na zamiłowanie do gry na instrumencie. Nazwa „Tubówë chëczë” pochodzi od jego przydomka oraz kaszubskiego słowa „chëczë” oznaczającego chatę. Za życia ostatnich gospodarzy, ciotki Berty i wuja Richarda, chata stanowiła swoiste centrum kultury, gdzie spotykali się lokalni miłośnicy śpiewu i muzyki. Dlatego dla wielu mieszkańców Jastarni jest to nie tylko zabytkowa chata, ale i miejsce dawnych wspomnień.¹

Godziny otwarcia i cennik muzeum

Muzeum "Chata Rybacka" jest czynne w sezonie letnim od 1 czerwca do 30 września. Turyści mogą ją zwiedzać od wtorku do niedzieli w godzinach od 14:00 do 18:00. W poniedziałki muzeum jest zamknięte. Zwiedzanie muzeum zajmuje około pół godziny, co pozwala na dokładne zapoznanie się z eksponatami i historią tego miejsca​. Jest to darmowa atrakcja bez biletów wstępu. Warto odwiedzić to miejsce w dniu 1 maja, kiedy Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie oddział w Jastarni inscenizuje wokół chaty widowisko "Dawno temu w Jastarni. Poławianie laskornem" prezentując jak żyli i pracowali mieszkańcy dawnej kaszubskiej wsi rybackiej.

Ciekawostki o budowie

Chata ma typowy dla lokalnej architektury układ, gdzie pod jednym dachem znajdują się zarówno część mieszkalna z dwiema izbami i kuchnią, jak i część gospodarcza z chlewikiem i komorami. Poddasze było używane jako magazyn na sprzęty rybackie i domowe. Została zbudowana na planie prostokąta i posadowiona na kamieniach polnych, drewno do budowy ścian i dachu pochodzą z rozbitych okrętów i statków, które morze wyrzuciło na brzeg. Taka praktyka był charakterystyczna dla budownictwa w tamtym okresie na Półwyspie Helskim, gdzie dostęp do budulca był ograniczony. Użyte materiały do budowy chaty wyraźnie dzielą budynek na dwie części. Wschodnia część mieszkalna to pełne drewniane ściany w konstrukcji sumikowo-łątkowej, natomiast zachodnia część gospodarcza to konstrukcja drewnianego szkieletu (szachulca) dawniej wypełnionego gliną a obecnie cegłą pomalowaną na biało. Już sama konstrukcja i użyte materiały mówią nam dużo o historii tego budynku, prawdopodobnie część mieszkalna - drewniana i cieplejsza powstała pierwsza, natomiast część gospodarcza, szachulcowa została dobudowana nieco później.

Ratowanie chaty i prace konserwatorskie

W 1983 roku wpisano budynek do rejestru zabytków. Chata został uratowana przez lokalną społeczność kaszubską i starannie odbudowana w tym samym miejscu z wykorzystaniem pierwotnego budulca. Według opisu konserwatorskiego chata wybudowana została 1881 roku. Prace związane z odrestaurowaniem chaty trwały do 1991 roku i obejmowały nie tylko remont konstrukcji, ale również zbieranie eksponatów i wyposażenia, które miały odzwierciedlać codzienne życie rybaków na przełomie wieków. Oficjalne otwarcie muzeum nastąpiło 2 maja 1992 roku​.

Wnętrze i wyposażenie chaty

Wnętrze chaty rybackiej prezentuje tradycyjny wystrój kaszubskiej checzy rybackiej z ekspozycją narzędzi i przedmiotów używanych od XV do XIX wieku. W kuchni znajduje się piec kaflowy, zabytkowy kredens oraz naczynia: kufle, maselniczki, półmiski oraz talerze zdobione motywami kaszubskimi. W oborze znajdziecie narzędzia użytkowe, wykorzystywane do uprawy ziemi. Częścią ekspozycji, do której można jedynie zajrzeć, jest strych, gdzie tak jak dawniej przechowuje się sieci rybackie, wiosła i maszty. W części mieszkalnej znajdują się meble z epoki, przedmioty codziennego użytku oraz pamiątki. W części gospodarczej, niegdyś przeznaczonej dla zwierząt, wystawiono liczne i interesujące przedmioty związane z rybołówstwem i żeglarstwem. Wszystkie te elementy wyposażenia doskonale oddają ducha tamtych czasów i pozwalają odwiedzającym poczuć się jak w XIX-wiecznej tradycyjnej rybackiej wsi kaszubskiej.

Odwiedź Chatę Rybacką i poczuj historię!

Chata Rybacka to nie tylko muzeum, ale żywa lekcja historii, która przenosi nas w czasy, gdy rybołówstwo było podstawą życia w Jastarni i na całym Półwyspie Helskim. Przez wiele lat kustoszem chaty był Marian Selin, kaszubski poeta i gawędziarz, który swoją pasją i wiedzą ożywiał historię tego miejsca. Obecnie muzeum prowadzone jest przez Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, które dba o to, by historia i dziedzictwo tego miejsca były przekazywane kolejnym pokoleniom. Dzięki ich wysiłkom, Chata Rybacka pozostaje żywym świadectwem kaszubskiej kultury, przyciągając tłumy turystów.